Jy is ‘n voorware entrepreneur en jy is reg om jou eie besigheid te begin. Jy het die beste Peri-Peri braai sous in die land ontwikkel. Jy het besluit om dit in jou eie winkeltjie te verkoop.

Jy het reeds jou navorsing gedoen en daar is verseker ‘n behoefte vir jou produk. Jy wil egter nie net aan die diepkant inspring nie. Jy wil graag weet hoe die vurk in die hef steek en jou besigheid op die regte trant begin.

Daar is ‘n legio aspekte waarvan jy bewus moet wees om die regsslaggate van ‘n nuwe besigheid te vermy.

Hoe kies jy ‘n perseel vir jou onderneming?

Jy het daaraan gedink om jou winkel sommer by jou huis in te rig. Wees daarvan bewus dat jy aan sekere munispale regulasies gaan moet voldoen en wat jy in ag sal moet neem. Hierdie regulasies is egter afwisselend van die area waarin jy woon, so maak seker dat jy ten volle ingelig is.

Indien jy moontlik eerder oorweeg om ‘n perseel te huur moet jy noukeurig deur die huurkontrak gaan. Hou die huurtermyn ingedagte. Maak seker dat jy die huurbedrag sal kan bekostig, en dat dit in jou besigheidsplan inpas.

Wat gaan die regstruktuur wees van jou besigheid?

Stel jy moontlik belang om ‘n alleeneienaar in ‘n eenmansaak te wees? ‘n Eenmansaak plaas alle risiko op die einaar en sy boedel. Hier is een van daardie regsslagate wat jy mooi sal moet oorweeg. Al die bates behoort aan die einaar maar ook so al die laste van die besigheid. ‘n Eenmansaak hoef nie formeel geregistreer te word by die maatskappy kantoor nie. Daar is ook niks daarmee verkeerd om eers te begin as alleeneienaar en later onder ‘n meer formele struktuur handel te dryf nie. Dit is soms beter om eers ‘n paar sente in te vorder en seker te wees dat jou produk of besigheid suksesvol gaan wees voordat jy in ‘n formele besigheid struktuur intree.

Jy kan ook in ‘n vennootskap intree as jy nie ‘n alleeneinaar sal wees nie. ‘n Vennootskap word gereguleer deur ooreenkoms, dit kan mondelings wees of skriftelik. Die aanbeveling is egter om ‘n skriftelike kontrak aan te gaan met venote. ‘n Vennootskap kan bestaan uit twee tot hoogstens twintig vennote. Al die vennote is afsonderlik en gesamentlik aanspreeklik vir laste van die besigheid.

Die meeste klein besighede verkies egter om onder die vaandel van ‘n Privaat Maatskappy oftewel, ook genoem ‘n Eiendoms Beperk Maatskappy, handel te dryf. ‘n Groot voordeel van ‘n Privaat Maatskappy is dat dit ‘n eie regsidentiteit, afsonderlik van die einaars besit. Die bates en laste van die besigheid word dan in gewone omstandigehde van die eienaars onderskei. ‘n Privaat Maatskappy word geïnkorporeer in terme van die Maatskappywet, no 71 van 2008. ‘n Privaat Maatskappy word geïnkorporeer deur ‘n Kennisgewing van Inkorporasie, ‘n afskrif van die Akte van oprigting en die voorgeskrewe fooi in te dien by die Registrateur van Maatskappye.

Wanneer ‘n Akte van Oprigting vir ‘n Maatskappy opgestel word moet daar gekyk word na verskillende kwessies. Om ‘n paar te noem, moet daar byvoorbeeld gekyk word na: regte van aandeelhouers, die doelwitte van die maatskappy, bevoegdhede van direkteure en aandeelhouers, samestelling van die direksie ensovoorts. Die Maatskappywet is redelik buigbaar wat betref die inhoud van ‘n Akte van Oprigting, solank dit aan die wetsvereistes voldoen.

Daar bestaan egter ‘n wye verskeidenheid van besigheidstrukture, en nie al hierdie strukture is hier genoem nie. Dit is nodig om professionele advies te kry sodat jy die besigheidstruktuur kies wat jou sak en besigheidsplan pas. Jy moet ook seker wees dat jy die verskillende implikasies van Jan Taks op verskillende strukture verstaan.

Is al jou intellektuele eiendom beskerm?

Wat gaan jou besigheidstruktuur se handelsnaam wees, en wat gaan jou Peri-Peri braai sous se naam wees?

Maak seker dat jy jou Peri-Peri braai sous se naam registreer as ‘n handelsmerk. Indien die sous se etiket ook baie uniek is en jy het moontlik ‘n grafiese ontwerper gehuur om die etiket te ontwerp, maak seker dat die kopiereg skriftelik aan jou oorgedra word deur die grafiese ontwerper. Dit geld ook vir enige logo wat vir jou ontwerp is.

Gaan jy voort om self die Per-Peri Sous te brou of stel jy werknemers aan om dit vir jou te brou? Het jy die regte nie-openbaarmaking en handels-en vertoulikheidsbeperkende ooreenkomste in plek?

Besighede besit gewoonlik ‘n wye verskeidenheid van intellektuele eiendom, en dit is belangrik dat jy as besigheid eienaar die verkillende soorte intellektuele eiendom kan uitken en dit dan te beskerm.

Neem jy werknemers in diens?

Moet nie oorhaastig wees wanneer jy iemand aanstel nie, is dit die regte persoon vir die rol in jou besigheid. Kan julle ‘n sak sout saam opeet?

Wanneer jy besluit om werknemers in diens te neem moet jy seker maak dat jy indiensnemingskontrakte in plek het. Wanneer daar gekyk word na indiensnemingskontrakte kan die volgende oorweeg word: ontslag, vergoeding en voordele, beleid van die besigheid, wat die pos sal behels en watter verpligtinge daar op die werknemer geplaas sal word, vertroulikheidsbeperkings ensovoorts.

Identifiseer moontlike risikos

Stel ‘n risikobestuursbeleid op, en maak seker jy het alle nodige versekering in plek. Watter bedreigings is daar vir jou besigheid, verkoop jy jou produk aanlyn, het jy kuberroof versekering? Ons leef ongelukkig in ‘n wêreld met baie bedrieërs.

Onthou beskerming van jou Intellektuele eiendom is ‘n groot deel van risiko bestuur. ‘n Besigheid se intellektuele eiendom is een van sy grootste bates. Indien jou Peri-Peri braai sous se resep publieke kennis word, gaan jy jouself in ‘n penarie bevind. Dit is nie die vlieg in die salf werd om nie vooraf al jou risikos te oorweeg en nie die nodige voorsiening te maak nie.

Stel ‘n bemarkingsplan op

Hier sal jou intellektuele eiendom ook weer ‘n reuse rol speel en jou besigheid se identiteit en merk moet hand aan hand met jou bemarkingstrategie loop.

Jy het alles en meer oorweeg, jy het advies ontvang vanaf jou prokureur, jy is ingelig en jy wil begin handeldryf. Jy is gereed, slaan jou hand aan die ploeg.

Deur Jana Doussy

Wat Jy Moet Weet Wanneer Jy Jou Eie Besigheid Begin